Lux omrekenen – verlichtingssterkte in lux, foot-candle en phot

Wat is verlichtingssterkte?

Verlichtingssterkte is de hoeveelheid licht die op een oppervlak valt. De SI-eenheid is de lux (lx): één lumen verdeeld over één vierkante meter. De converter ondersteunt:

• 1 kilolux (klx) = 1.000 lx, gebruikt voor daglicht
• 1 foot-candle (fc) = 1 lumen per vierkante voet = 10,764 lx
• 1 phot (ph) = 1 lumen per vierkante centimeter = 10.000 lx

Foot-candles kom je tegen in Amerikaanse bouwvoorschriften, productbladen en verlichtingsgidsen; de rest van de wereld gebruikt lux.

Gangbare lichtniveaus

• Volle maan bij heldere hemel: ongeveer 0,1–0,3 lx
• Woonkamer ’s avonds: 50–150 lx
• Kantoorwerkplek: 300–500 lx (30–50 fc)
• Precisiewerk, zoals tekenen of solderen: 750–1.000 lx
• Bewolkte dag buiten: 1.000–10.000 lx
• Direct zonlicht: tot ongeveer 100.000 lx (10.000 fc)

Voor werkplekken in Nederland en België is de Europese norm NEN-EN 12464-1 de gangbare richtlijn; die noemt voor kantoorwerk 500 lux op het werkvlak.

Lux of lumen?

Lumen beschrijft de totale hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt; lux beschrijft hoeveel daarvan op een oppervlak valt. Een lamp van 1.000 lumen die 10 m² gelijkmatig verlicht, geeft ongeveer 100 lx, maar dezelfde lamp gericht op 1 m² geeft 1.000 lx. Daarom begint een lichtplan bij de benodigde lux op een bureau of vloer en rekent het terug naar het aantal lampen.

Planten en fotografie

Kamerplanten en kweeklampen worden soms beschreven in lux of foot-candle, al gebruiken plantkundigen liever PPFD, dat alleen het licht telt dat planten gebruiken. Lichtminnende kamerplanten hebben doorgaans enkele duizenden lux nodig. Bij fotografie tonen losse lichtmeters soms lux of foot-candle, die je kunt omzetten naar een belichtingswaarde.

Verlichtingssterkte meten

Een luxmeter, of een app die de lichtsensor van je telefoon gebruikt, geeft snel een indicatie. Telefoonsensoren zijn niet gekalibreerd: gebruik ze om situaties te vergelijken, niet om te toetsen aan een norm.

Bronnen

De omrekenfactoren volgen de SI-definities uit de SI-brochure van het BIPM en de exacte factoren voor Amerikaanse en imperiale eenheden uit NIST Special Publication 811.