Zo werkt het
- 1 Vul je leeftijd in (19 jaar of ouder) en kies je geslacht.
- 2 Kies indien van toepassing zwangerschap of borstvoeding.
- 3 Vergelijk per vitamine en mineraal de Europese en Amerikaanse aanbevelingen en bovengrenzen; een sterretje verwijst naar een toelichting.
Wat de referentiewaarden betekenen
- PRI (Population Reference Intake) en RDA (Recommended Dietary Allowance) – de dagelijkse inname die voldoende is voor vrijwel alle (ongeveer 97,5%) gezonde mensen in een groep. De EU gebruikt PRI, de VS RDA. In Nederland heet dit de aanbevolen hoeveelheid (ADH).
- AI (Adequate Intake) – gebruikt als er te weinig bewijs is voor een PRI of RDA. Het is de hoeveelheid die in gezonde bevolkingsgroepen voldoende lijkt.
- UL (aanvaardbare bovengrens) – de hoogste gemiddelde dagelijkse inname die naar verwachting geen nadelige effecten geeft. Voor ijzer en mangaan kon EFSA geen UL vaststellen en geeft het een veilig innameniveau.
Referentiewaarden zijn bedoeld voor groepen. Jouw persoonlijke behoefte kan hoger of lager liggen, bijvoorbeeld door medicijnen, een aandoening, een veganistisch eetpatroon of weinig zonlicht.
Verschillen tussen EU en VS
De National Academies (VS) en EFSA (EU) beoordeelden het bewijs los van elkaar, dus hun getallen verschillen. EFSA adviseert meer vitamine C (110 mg voor mannen tegen 90 mg) en B12 (4,0 µg tegen 2,4 µg), maar hanteert lagere bovengrenzen voor vitamine B6 (12 mg tegen 100 mg), zink (25 mg tegen 40 mg), seleen (255 µg tegen 400 µg), jodium (600 µg tegen 1.100 µg) en magnesium uit supplementen (250 mg tegen 350 mg). Voor thiamine en niacine drukt EFSA de behoefte uit per megajoule energie in plaats van als vaste hoeveelheid. De Gezondheidsraad sluit voor volwassenen grotendeels aan bij de EFSA-normen.
Leeftijd, geslacht en zwangerschap
De behoefte verandert per levensfase. Vrouwen vóór de overgang hebben meer ijzer nodig dan mannen door menstruatieverlies; tijdens de zwangerschap stijgt de Amerikaanse RDA voor ijzer naar 27 mg. De behoefte aan folaat stijgt in de zwangerschap naar 600 µg DFE en aan jodium naar 200 µg (EU) of 220 µg (VS). Vanaf 51 jaar stijgt de Amerikaanse RDA voor calcium voor vrouwen naar 1.200 mg en vanaf 71 jaar die voor vitamine D naar 20 µg (800 IE).
Eerst voeding
De meeste mensen kunnen hun behoefte uit gevarieerde voeding halen. Supplementen worden vooral geadviseerd voor bepaalde groepen – foliumzuur rond de conceptie, vitamine D voor mensen met weinig zonlicht en ouderen, en vitamine B12 voor veganisten. Vraag je huisarts, verloskundige of diëtist wat voor jou geldt.
Bronnen
- Gezondheidsraad – Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen (2018)
- Gezondheidsraad – Advies aanvaardbare bovengrenzen voor vitamines en mineralen (2023)
- NIH Office of Dietary Supplements – nutrient recommendations (DRIs)
- EFSA – Summary of Dietary Reference Values
- EFSA – Summary of Tolerable Upper Intake Levels (2024)
- EFSA DRV Finder
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de aanbevolen hoeveelheid en de bovengrens?
De aanbevolen hoeveelheid dekt de behoefte van vrijwel iedereen in een groep; de bovengrens is de hoogste dagelijkse inname die waarschijnlijk geen schade geeft. Een inname daartussen geldt in het algemeen als veilig.
Waarom staan er geen waarden voor kinderen?
Kinderen hebben eigen, lagere referentiewaarden en bovengrenzen. Deze rekenhulp is voor volwassenen vanaf 19 jaar, zodat de gegevens betrouwbaar blijven.
Welke waarden gelden in Nederland?
De Gezondheidsraad baseert de voedingsnormen voor volwassenen grotendeels op de EFSA-waarden. De Amerikaanse waarden zijn handig bij Amerikaanse etiketten en artikelen.
Tellen voedingsmiddelen mee voor de bovengrens?
De meeste bovengrenzen gelden voor de totale inname uit voeding, dranken en supplementen. Uitzonderingen zijn magnesium, foliumzuur en de Amerikaanse grens voor vitamine E; die gelden alleen voor supplementen en verrijkte voeding.
Laatst bijgewerkt: